Ania dostanie 400 euro. Tomek — 250. Żadne z nich nie dostanie 600. I żadne z nich nie jest oszukiwane. Cała różnica wynika z jednej zmiennej, którą większość pasażerów kompletnie ignoruje: odległości lotu w linii prostej. Ten artykuł wyjaśnia, jak działa mechanizm odszkodowań za opóźnione i odwołane loty — konkretnie, z kwotami w euro i złotówkach, z tabelą popularnych tras z polskich lotnisk i z gotowym wzorem reklamacji na końcu.

Ile wynosi odszkodowanie za opóźniony lot? Trzy progi, które musisz znać

Rozporządzenie 261/2004 — europejskie prawo chroniące pasażerów lotniczych — nie uzależnia wysokości odszkodowania od ceny biletu, klasy podróży ani powodu opóźnienia. Uzależnia ją wyłącznie od dystansu między lotniskiem wylotu a lotniskiem docelowym. System jest prosty i składa się z trzech progów:

Loty do 1 500 km — 250 euro (ok. 1 065 zł)

Pierwszy próg obejmuje loty do 1 500 kilometrów. Za taki lot — jeśli dotarcie do celu nastąpiło z opóźnieniem co najmniej trzech godzin lub lot został odwołany — przysługuje 250 euro. W tę kategorię wpadają niemal wszystkie popularne trasy wewnątrzeuropejskie z polskich lotnisk: Kraków–Londyn Stansted (1 400 km), Warszawa–Berlin (520 km), Gdańsk–Oslo (860 km), Wrocław–Mediolan Bergamo (870 km).

Loty wewnątrzunijne powyżej 1 500 km i pozaunijne 1 500–3 500 km — 400 euro (ok. 1 705 zł)

Drugi próg dotyczy lotów wewnątrzunijnych powyżej 1 500 km oraz wszystkich pozaunijnych lotów o dystansie 1 500–3 500 km. Odszkodowanie wynosi 400 euro. Przykłady: Warszawa–Lizbona (2 930 km), Kraków–Barcelona (1 860 km), Warszawa–Larnaka (2 160 km). Uwaga: lot Warszawa–Teneryfa to ok. 3 700 km, ale Teneryfa jest częścią UE — to lot wewnątrzunijny, więc maksymalnie 400 euro, nie 600.

Loty pozaunijne powyżej 3 500 km — 600 euro (ok. 2 560 zł)

Trzeci próg obejmuje loty pozaunijne powyżej 3 500 km. Odszkodowanie wynosi 600 euro. Ten próg obejmuje trasy: Warszawa–Nowy Jork (6 850 km), Warszawa–Bangkok (8 600 km), Kraków–Dubaj (4 200 km), Warszawa–Tokio (8 900 km).

Jak liczyć odległość lotu — i dlaczego Google Maps nie wystarczy

Odległość, od której zależy kwota odszkodowania, liczy się metodą ortodromiczną — po najkrótszym łuku na powierzchni kuli ziemskiej. Potwierdził to Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie Bossen przeciwko Brussels Airlines (C-559/16). Użyj darmowego kalkulatora Great Circle Mapper (gcmap.com) — wpisz kody IATA lotnisk i otrzymasz dokładny dystans.

Lot z przesiadką — skąd dokąd liczyć?

Jeśli kupiłeś jeden bilet na trasę z przesiadką (np. Kraków–Amsterdam–Nowy Jork), to odległość mierzy się od Krakowa do Nowego Jorku — ok. 7 100 km, czyli próg 600 euro. Potwierdził to Trybunał w sprawie Folkerts przeciwko Air France (C-11/11). Ale uwaga: ta zasada działa tylko przy jednej rezerwacji (jednym PNR). Dwa osobne bilety to dwa oddzielne loty z osobnymi progami.

Trzy godziny opóźnienia — od kiedy dokładnie liczyć?

Moment przylotu to chwila, w której otwierają się drzwi samolotu i pasażerowie mogą go opuścić (wyrok Germanwings, C-452/13). Samolot może wylądować, ale kołować jeszcze 20 minut. Te 20 minut może być różnicą między zerem a 400 euro. Zrób zrzut ekranu z Flightradar24 lub FlightAware jako dowód.

Kiedy odszkodowanie spada o połowę?

Art. 7 ust. 2 Rozporządzenia 261/2004 pozwala linii lotniczej obniżyć odszkodowanie o 50%, jeśli zaoferowała pasażerowi lot alternatywny, który dotarł do celu z opóźnieniem nieprzekraczającym:

- 2 godziny — dla lotów do 1 500 km,

- 3 godziny — dla lotów wewnątrzunijnych powyżej 1 500 km oraz pozaunijnych 1 500–3 500 km,

- 4 godziny — dla lotów pozaunijnych powyżej 3 500 km.

W praktyce oznacza to, że jeśli Twój lot został odwołany, ale linia zaoferowała Ci lot zastępczy, który dotarł z mniejszym opóźnieniem niż powyższe limity — odszkodowanie spada o połowę: odpowiednio do 125, 200 lub 300 euro.

Tabela popularnych tras z polskich lotnisk

Poniżej znajdziesz przykładowe trasy z polskich lotnisk z przypisanymi progami odszkodowań:

250 euro (do 1 500 km): 

Warszawa–Berlin (520 km), 

Kraków–Londyn Stansted (1 400 km), 

Gdańsk–Oslo (860 km), 

Wrocław–Mediolan Bergamo (870 km), 

Poznań–Frankfurt (660 km), 

Warszawa–Paryż CDG (1 370 km), 

Kraków–Rzym Fiumicino (1 310 km).

400 euro (powyżej 1 500 km wewnątrz UE / 1 500–3 500 km poza UE): 

Warszawa–Lizbona (2 930 km), 

Kraków–Barcelona (1 860 km), 

Warszawa–Larnaka (2 160 km), 

Gdańsk–Teneryfa (3 730 km — lot wewnątrzunijny!), 

Warszawa–Rejkjawík (2 900 km).

600 euro (powyżej 3 500 km poza UE): 

Warszawa–Nowy Jork (6 850 km), 

Warszawa–Bangkok (8 600 km), 

Kraków–Dubaj (4 200 km), 

Warszawa–Tokio (8 900 km), 

Warszawa–Chicago (7 500 km).

Euro czy złotówki — w jakiej walucie dostaniesz odszkodowanie?

Rozporządzenie 261/2004 podaje kwoty w euro. Jeśli linia wypłaca odszkodowanie w złotówkach, stosuje kurs z dnia wypłaty lub wyroku. Przeliczniki podane w tym artykule (1 EUR = ok. 4,26 PLN) są orientacyjne — aktualne kwoty w PLN mogą się różnić o kilkadziesiąt złotych.

Wróćmy do Ani i Tomka — ile dostaną?

Ania leciała z Lizbony do Krakowa. Dystans: ok. 2 930 km. To lot wewnątrzunijny powyżej 1 500 km — próg 400 euro (ok. 1 705 zł). Opóźnienie wyniosło 4 godziny i 20 minut, czyli powyżej 3 godzin. Ania ma prawo do 400 euro.

Tomek leciał z Madrytu do Warszawy. Dystans: ok. 2 280 km — ale to nadal lot wewnątrzunijny, więc próg 400 euro. Chwila — czemu napisałam wcześniej, że dostanie 250? Bo opóźnie Tomka wyniosło 3 godziny i 15 minut. Prawo mówi jasno: odszkodowanie przysługuje, gdy opóźnie wynosi co najmniej 3 godziny. Tomek przekroczył ten próg, więc ma prawo do 400 euro. A jeśli linia zaoferowała mu lot zastępczy? Jeśli ten lot dotarłby z opóźnieniem do 3 godzin — odszkodowanie spada do 200 euro.

Gotowy wzór reklamacji — wyślij do linii lotniczej

Nie musisz pisać reklamacji od zera. Oto szablon, który możesz wysłać bezpośrednio do linii lotniczej:

Temat: Reklamacja — żądanie odszkodowania na podstawie Rozporządzenia (WE) nr 261/2004

Szanowni Państwo, w dniu [data lotu] podróżowałem/am lotem nr [numer lotu] na trasie [lotnisko wylotu] – [lotnisko docelowe]. Planowany czas przylotu to [godzina], natomiast faktyczne przybycie nastąpiło o [godzina], co oznacza opóźnie wynoszące [liczba] godzin i [liczba] minut.

Na podstawie art. 7 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. wnoszę o wypłatę odszkodowania w wysokości [250/400/600] EUR. Odległość między lotniskiem wylotu a lotniskiem docelowym wynosi [dystans] km (metoda ortodromiczna).

Proszę o wypłatę odszkodowania na rachunek bankowy: [numer konta] w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego pisma. W przypadku braku odpowiedzi lub odmowy skierujtaskę sprawę do właściwego organu lub sądu.

Z poważaniem, [Imię i Nazwisko], [adres e-mail], [numer rezerwacji / PNR]

Podstawa prawna i orzecznictwo

- Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r.

- Wyrok TSUE w sprawie Sturgeon przeciwko Condor (C-402/07 i C-432/07) — prawo do odszkodowania przy opóźnieniu powyżej 3 godzin

- Wyrok TSUE w sprawie Bossen przeciwko Brussels Airlines (C-559/16) — metoda obliczania odległości

- Wyrok TSUE w sprawie Folkerts przeciwko Air France (C-11/11) — loty z przesiadką

- Wyrok TSUE w sprawie Germanwings (C-452/13) — definicja momentu przylotu

Chcesz wiedzieć więcej? Kup nasz  e-book o prawach pasażerów lotniczych — w środku znajdziesz pełną tabelę tras z polskich lotnisk, wzór reklamacji w języku angielskim, checklistę krok po kroku i odpowiedzi na najczęstsze pytania. Link do pobrania na naszej stronie.